Zin voor Zin

Zin voor Zin maakt educatieve projecten voor de basisschool rondom verhalen en gedichten waarbij de verwondering centraal staat. Literatuur kan verrassen, de verbeelding stimuleren en nieuwe perspectieven geven. Dit biedt rijke mogelijkheden voor gesprekken waarin kinderen hun kijk op de wereld verkennen. Zo ontdekken ze meer over het gedicht of het verhaal, maar ook meer over zichzelf en anderen.

Een nieuwe jas voor meneer Waarheid

Meneer Waarheid en meneer Sprookje waren al lange tijd vrienden en gingen veel met elkaar om. Op een dag was meneer Waarheid in tranen en hij bezocht zijn oude vriend. 'De mensen willen mij niet meer', klaagde hij. 'Overal waar ik kom worden deuren gesloten en loopt men hard voor mij weg. Zou het komen omdat ik oud en gerimpeld geworden ben?'

'Welnee, zei meneer Sprookje. 'Ik ben net zo oud als jij, maar voor mij gaan alle deuren juist open.'

'Ik begrijp er niets van,' zei meneer Waarheid.

'Beste vriend, mag ik je een vraag stellen? Ga jij de laatste tijd altijd zo bloot over straat?'

'Ja, ik ben de naakte waarheid.'

'Geen wonder dat de mensen voor jou op de loop gaan. Ze schrikken gewoon van jou. Ik zal je een geheim vertellen over de mensen. Ze houden van kleuren en schoonheid, ze willen graag verleid worden. Daarom trek ik altijd mijn mooiste kleren aan. 'Hier, ik schenk je een van mijn kleurigste mantels.'

Vanaf toen reisden Waarheid en Sprookje samen rond en ze werden overal even vriendelijk ontvangen.

Hundertwasser

Visie

Verhalen verbinden. In het dagelijks leven vertellen mensen elkaar verhalen om hun ervaringen te duiden en te delen met anderen. Hiermee bouwen ze aan hun identiteit en aan hun relaties. Overgeleverde verhalen zorgen voor verbinding binnen culturen. Mythen en sprookjes dienden van oudsher om waarden en normen over te dragen.

Ook de moderne jeugdliteratuur biedt kinderen mogelijkheden om zich te spiegelen. Verhalen hoeven niet waar gebeurd te zijn om toch een waarheid in zich te dragen. Dit kan een persoonlijke waarheid zijn die voor iedereen anders is. Juist verhalen en gedichten die iets over laten aan de verbeelding kunnen kinderen het gevoel geven iets nieuws te ontdekken. Woorden van anderen kunnen onverwachts uitdrukking geven aan eigen ervaringen... of juist het vanzelfsprekende op zijn kop zetten en de eigen ervaringen in een nieuw licht plaatsen.

Zin voor Zin wil kinderen op alle niveaus van de basisschool van groep 1 tot en met groep 8 in aanraking brengen met verhalen en gedichten. Het kan dan gaan om jeugdliteratuur, teksten die zijn overgeleverd uit oude tradities of verhalen van mensen uit de eigen omgeving. Het belangrijkste is dat de teksten verwondering oproepen en aanzetten tot het onderzoeken van de eigen beelden en ideeën. Verschillende educatieve doelen kunnen op deze manier worden bereikt: kinderen vergroten hun literaire competentie en taalvaardigheid en ontwikkelen levensbeschouwelijke vaardigheden zoals waarnemen, verkennen en het ervaren van verbinding.

Over mijzelf

Mijn naam is Ingeborg Hendriks en ik ben de persoon achter Zin voor Zin. Ik ben in 1992 afgestudeerd in de Algemene taal- en literatuurwetenschappen aan de Universiteit van Tilburg, met als specialisatie kinder- en jeugdliteratuur. De eerste jaren na mijn studie werkte ik als projectmedewerker van het leesbevorderingsproject Boekenpret in dienst van de Openbare Bibliotheek Amsterdam en als consulent literatuur bij het Brabants Instituut voor School en Kunst. Vanaf 1997 ben ik leesbevorderingsprojecten voor de basisschool gaan ontwikkelen onder de naam De Boekenwijzer. Later ging ik in opdracht van educatieve uitgeverijen ook meeschrijven aan methodes op het gebied van taal, lezen en levensbeschouwing. Om recht te doen aan dit bredere werkveld zette ik mijn ontwikkelactiviteiten vanaf 2009 voort onder de naam Zin voor Zin.

Inmiddels had ik in 2008 ook de deeltijdopleiding van de Pabo afgerond en ging ik op verschillende scholen invallen als groepsleerkracht. Ik vond het fijn en inspirerend om het ontwikkelwerk met het lesgeven te combineren. Met dit lesgeven ben ik in 2012 tijdelijk gestopt omdat ik de kans kreeg om als scholencoördinator betrokken te zijn bij een onderzoeksproject van de Universiteit Maastricht en Universiteit van Tilburg naar de ontluikende culturele geletterdheid van jonge kinderen. Een centraal onderdeel van dit onderzoek was het ‘Leeskalenderproject’ waarbij op elf basisscholen dagelijks verhalen en gedichten werden voorgelezen in de klas.

Door al mijn activiteiten heb ik ontdekt dat ik mijn liefde voor taal, verhalen en gedichten wil koppelen aan mijn interesse voor levensbeschouwing en zingeving. Verhalen en gedichten kunnen ontroeren en verwonderen en vormen door hun beeldende kracht vaak een mooi startpunt voor een gesprek waarbij allerlei aspecten van het leven kunnen worden onderzocht. In onze hectische en individualistische maatschappij kan dit van grote educatieve waarde zijn. Ik wil kinderen mooie zinnen voorschotelen en met die zinnen helpen om zelf zin aan het leven te geven.

Portfolio

De wereld in een kiezelsteen

Er is zoveel prachtige jeugdliteratuur die prikkelt tot nadenken. Daarom maakte ik een filosofisch leesboek dat de lezer meevoert op een reis langs drie vragen: ‘Wie ben ik?’, ‘Zicht op de wereld’ en ‘Achter de dingen’. De verhalen, gedichten en boekfragmenten onderweg nodigen uit tot filosoferen thuis of op school. Nynke Mare Talsma tekende er een mannetje bij dat als gids fungeert en de thema's inleidt.

Meer informatie …

Staal

Als educatief auteur schreef ik mee aan de nieuwe taalmethode Staal van uitgeverij Malmberg, waarvan de eerste materialen werden gepresenteerd op de NOT van 2013. Binnen een aantal thema's werkte ik voor de groepen 5, 6 en 8 lessen uit op het gebied van woordenschat, taalverkenning, spreken en luisteren, en schrijven. Met name het ontwikkelen van instructies voor denkgesprekken en het ontwikkelen van creatieve taalopdrachten vond ik erg leuk om te doen.

Ondersteboven van Lezen

Voor deze methode begrijpend lezen van uitgeverij Zwijsen heb ik lesbeschrijvingen uitgewerkt en teksten en vragen geschreven voor de toetsen. Voor groep 8 ontwikkelde ik onder andere een lessenreeks rondom poëzie, waarbij kinderen kennismaken met verschillende soorten gedichten en aan het eind hun eigen bloemlezing met favoriete gedichten samenstelden.

Van hier naar hier & Ik sudder soms van woorden

Voor het Brabants Instituut voor School en Kunst ontwikkelde ik als consulent literatuur onder andere de projecten Van hier naar hier en Ik sudder soms van woorden. Het eerste project is een project voor groep 7 en 8 rondom de gelijknamige dichtbundel van Erik van Os. Het tweede is een literatuurproject voor groep 5 en 6 waarin kinderen op allerlei manieren van taal ‘proeven’.

Voorleesprojecten Rode Draad

Voor De Rode Draad, een leesbevorderingsaanbod van bibliotheken aan het basisonderwijs, werkte ik een aantal leesprogramma’s uit voor groep 5. Rondom de thema’s ‘Eureka’, ‘Waar gebeurd’, ‘Wonderwaan’ en ‘Op expeditie’ selecteerde ik leuke kinderboeken en werkte ik suggesties uit voor introductie en verwerking in de klas.

Projecten Boekenwijzer

Onder de naam ‘De Boekenwijzer’ ontwikkelde ik leesbevorderingsprojecten voor groep 1 t/m groep 8. Voor de kleuters maakte ik prentenboekprojecten, o.a. rondom Nandi's verrassing van Eileen Browne en Muizendromen van Gaby van Emmerich. Voor groep 5 en 6 ontwikkelde ik een heksenproject en voor groep 7 en 8 het project Gestolde tijd rondom Een zeer geheime reiskist van Simone Schell, met als verrassing een kist met dubbele bodem.

Hemel & Aarde

Voor de methode levensbeschouwing Hemel en Aarde van uitgeverij Kwintessens schrijf ik al jaren regelmatig lessen bij een thema. Binnen een lessenreeks wordt een onderwerp steeds van verschillende kanten benaderd, soms met een verhaal of gedicht als invalshoek. Een belangrijke doelstelling van Hemel en Aarde is het stimuleren van een ontvankelijke onderzoekende houding: iets waar ik helemaal achter sta.

Lesbrief bij kinderstadsgids Dordrecht

Bij de kinderstadsgids Help, de toren valt om! van Frits Baarda ontwikkelde ik voor uitgeverij De Inktvis een lesbrief voor groep 6 t/m 8 van de basisschool. Aan de hand van opdrachten, wandelwerkbladen en discussievragen kunnen kinderen uit Dordrecht hiermee hun eigen stad verkennen. Het project sprak mij zeer aan: zeker vanwege de interessante en leuke anekdotes die de stad voor mij – en via het project ook voor de kinderen – tot leven brachten.

www.freepik.com

Aanbod

Zin voor Zin wil projecten op maat aanbieden voor scholen en educatieve instellingen die:

De wereld in een kiezelsteen

Een kant en klaar project is De wereld in een kiezelsteen. Dit project laat kinderen kennismaken met fragmenten uit de jeugdliteratuur die prikkelen tot filosofische gesprekken en creatieve schrijfopdrachten. Meer informatie ...

Spiegels

In januari 2016 is mijn boek 'Spiegels' verschenen: een inspiratieboek met verhalen en uitspraken uit zeven religieuze tradities gecombineerd met teksten uit de jeugdliteratuur. Bij dit boek is online gratis lesmateriaal beschikbaar voor gebruik in de klas. Meer informatie ...

Boekenprojecten

Elk kwartaal selecteer ik enkele interessante boeken om mee te werken in de klas. Op de pagina Recensies en lessuggesties vindt u gratis lessuggesties. U kunt via deze pagina ook een compleet project rond een van deze boeken bestellen.

Alexander Vidal

Inspiratie

Het volgende verhaal is een oude vertelling die in verschillende versies bekend is. Het is een mooi aanknopingspunt om te praten over de subjectiviteit van onze waarneming.

Tasten in het duister

Het was pikkedonker. Vijf mannen zochten tastend hun weg. Plotseling botste de voorste tegen iets op. 'We kunnen hier niet door,'riep hij. 'Hier staat een muur!'

Hij liet zijn hand langs de muur glijden en glimlachte opgelucht. 'Hier is een poort,' zei hij, volg me maar!' en hij liep er doorheen.

De tweede man kwam hem achterna, maar deinsde meteen terug. 'Dit is helemaal geen muur!', brulde hij. 'Het is een enorme slang. Wegwezen hier!'

De derde man stapte voorzichtig naar voren. Hij stak zijn hand uit en voelde iets wat ruw en stevig was. 'O, het is maar een boom,' zei hij en hij riep: 'Kom maar, er is niets om bang voor te zijn.'

'Welke boom? Waar dan?,' vroeg de vierde. 'Ik zie niks.' Toen gaf hij een gil van pijn. 'Au, ik word geslagen! Het lijkt wel een zweep. Wie doet dat?'

'Een zweep?,' vroeg de vijfde. Voorzichtig stak hij zijn hand uit. Hij voelde iets langs en glads dat uitliep in een punt. 'Niks aan de hand,'zei hij. 'Het is gewoon een grote hoorn.'

Een eindje verder kwamen de vijf mannen elkaar weer tegen. 'Konden jullie de poort niet vinden?,' vroeg de eerste.

'Welke poort? Een slang zul je bedoelen! Hij had mij bijna te pakken!' antwoordde de tweede.

'Wat een onzin,' lachte de derde: 'het was gewoon een boom'.

'En die zweep dan?, vroeg de vierde.

'Er was helemaal geen zweep. Ik voelde een soort hoorn. Hij gaf alleen geen geluid'.

Zo stonden ze daar te discussiëren. Ze kregen bijna ruzie. Maar toen de zon op kwam, zagen ze dat ze allemaal ongelijk hadden. Of allemaal een beetje gelijk …

In de verte zagen ze een olifant met poten als boomstammen die samen een poort vormden. Hij had een slurf als een kronkelende slang, een staart die heel goed als zweep kon dienen en slagtanden als hoorns.

Verteltips

Vertel dit verhaal uit uw hoofd en speel hoe de mannen tastend hun weg zoeken en reageren op wat ze voelen. Net voor de laatste alinea kunt u het verhaal eventueel onderbreken: wat denken de kinderen dat de mannen zagen?

Lessuggesties

Contact

Voor meer informatie of reacties kunt u een berichtje sturen via het Contactformulier.

Er zijn slechts twee manieren om je leven te leven:
doen alsof niets een wonder is,
en doen alsof alles een wonder is.

Ik geloof in de laatste manier.

Albert Einstein